Pot odds hesabı: görmek için kaç fiş gerekiyor?

Ortada 600 fiş var. Karşındaki oyuncu 200 fiş koyuyor. Sen de görmek istiyorsun. “200, 600’ün üçte biri; demek ki yüzde 33” diye düşünmek kolay. Fakat bu hesap, görmenin bedelini yanlış toplamla karşılaştırıyor. Rakibin koyduğu fişler de senin ekleyeceklerin de hesaba girecek. Aynı elde üç ayrı sayı dolaşıyor; karışıklığın çoğu buradan çıkıyor.

Bu derste öğretmenimiz Derya ile fişlerin hangi anda nerede olduğunu yazacağız. HPD’nin maça ası Ace de defterini açtı. İlk sayfaya kocaman bir yüzde işareti çizmiş; Derya önce sayıları yerleştirmesini istiyor. Haklı. Güzel yazılmış yanlış bir yüzde, yine yanlış.

Bütün örnekler yalnızca hayalî eğitim fişleriyle kurulmuştur. Para birimi, gerçek masa veya güncel teklif kullanılmaz. Aksi belirtilmedikçe pot kesintisizdir, yan pot yoktur ve belirtilen potun tamamı için yarışabilirsin. Hesaplanan eşik, kazanma garantisi veya tek başına oyun kararı değildir.

Derya pot odds hesabı için görme tutarını temsil eden ayrı kaptaki fişleri gösterirken HPD'nin maça ası Ace not alıyor.
Önce ayrı duran fişler: Şimdi ne kadar ekleyeceğini bul.

Ders içinde git: görme tutarı · son pot · oran ve yüzde · artırma farkı · birden fazla oyuncu · son kontrol

Görmek, eksik kalan tutarı tamamlamaktır

Bir bahsi görmek, o bahis turunda gereken tutarı eşitlemek demektir. İngilizce call sözcüğünü duyduğunda bu anlamı düşün. Ders boyunca “görme tutarı”, karar anında önündeki fişlerden pota ayrıca eklemen gereken miktardır. Bütün el boyunca yaptığın harcama değildir. Rakibin son söylediği sayı da her zaman görme tutarın olmaz.

Örneğin aynı bahis turunda sen 40 fiş koymuşsan ve rakibin toplam bahsi 120 fişe çıkmışsa, tamamlaman gereken fark 80 fiştir. 120 − 40 = 80. Bu 40 fiş önceki turda konmuş olsaydı yeni turun bahsinden düşülmezdi. “Bu tur” ifadesinin altını çiz. Hesap makinesi doğru çıkarma yapar; hangi tutarları çıkaracağını sen seçersin.

Pot ise elde ortaya konan fişlerin toplamıdır. Önceki turlarda koyduğun fişler de oradadır. Mevcut potu hesaplarken bunları yok saymazsın, fakat bugünkü görme tutarına bir daha eklemezsin. Ortaya gitmiş fişler için ikinci kez ödeme yapmıyorsun.

Derya, her örneğin başına iki kısa soru yazdırıyor: “Şu anda potta kaç fiş var?” ve “Görmek için şimdi kaç fiş eklemem gerekiyor?” Henüz yüzde yok. Bu sorulardan birinin cevabı belirsizse sonraki bölmeye geçme. Önce elin akışını yeniden yaz; belirsiz bir tutarı tahminle doldurmak bütün sonucu değiştirir.

Alıştırma 1. Eski fişleri yeniden ödeme

Bu bahis turunda önünde 30 fişlik katkın var. Rakibinin bu turdaki toplam bahsi 90 fiş. Görmek için ayrıca kaç fiş koyman gerekir? Önceki turda koyduğun 70 fiş bu çıkarma işlemine girer mi?

Çözüm 1: hesabı kontrol et

Ayrıca 60 fiş gerekir: 90 − 30 = 60. Önceki turdaki 70 fiş, mevcut potun içindedir; yeni turun bahsinden düşülmez. 90 − 70 = 20 hesabı farklı turları birbirine karıştırır. Bu soruda potun toplamını bilmediğimiz için henüz bir yüzde eşiği hesaplayamayız.

Son pota kendi görme tutarın da girer

Şimdi başlangıçtaki örneği açalım. Rakibin bahis yapmadan önce pot 600 fişti. Rakip 200 fiş ekledi, karar önündeki pot 800 oldu. Senin görme tutarın 200. Görürsen pot 1.000 fişe ulaşır: 600 + 200 + 200 = 1.000. Dersin “son pot” dediği sayı, bu görme işleminin hemen ardından oluşan toplamdır. Daha sonra yapılabilecek bahisleri şimdiden içermez.

Yüzde eşiği = görme tutarı ÷ görme sonrasındaki pot × 100. Burada 200 ÷ 1.000 × 100 = %20. Bu, son potun beşte birini şimdi senin eklediğini söyler. 200 ÷ 600 işlemi ise rakibin bahsinin eski pota oranını verir. İşlem doğru olabilir; cevapladığı soru farklıdır.

Elindeki bilgi zaten “Rakibin bahsi dahil pot 800” diyorsa 200’ü iki kez ekleme. Tek eklemen gereken kendi 200 fişindir. “Pot 800, rakip 200 koydu” cümlesi ise tek başına açık değildir: 800, bahisten önce mi sonra mı? Bir el kaydı hazırlarken “bahis öncesi” veya “bahis dahil” diye yazmak, uzun bir tartışmayı tek kelimeyle önler.

Aynı ayrım ekranda gördüğün sayılarda da gerekir. Ortadaki toplam ile oyuncuların önündeki bahislerin nasıl gösterildiğini bilmeden görünür bütün sayıları toplama. Bazı gösterimlerde bahis zaten toplamın içindedir. Buradaki örneklerde yazılı açıklama esas; resimlerdeki fişler sayısal şema değildir.

Alıştırma 2. 200 fişlik kararın paydası

Bahis öncesi pot 600 fiş, rakibin bahsi 200 fiş ve senin bu turda henüz katkın yok. Mevcut pot, görme tutarı, son pot ve yüzde eşiğini sırayla yaz. %25 bulan biri hangi bölmeyi yapmış olabilir?

Çözüm 2: hesabı kontrol et

Mevcut pot 800, görme tutarı 200, son pot 1.000 fiştir. Eşik 200 ÷ 1.000 × 100 = %20. %25 sonucu 200 ÷ 800 işleminden çıkar; bu işlem kendi görme tutarını paydaya katmaz. Sayıları dört ayrı satıra yazınca eksik kalan 200 fiş hemen görünür.

4:1 oranı yüzde 25 demek değildir

Pot odds, yani pot oranı, geleneksel yazımda mevcut pot ile görme tutarını karşılaştırır. Örneğimizde 800:200, sadeleşince 4:1 olur. Her 1 fişlik ekleme karşılığında potta zaten 4 fiş vardır. Senin 1 fişin de girince toplam 5 pay oluşur. Yüzde eşiği bu yüzden 1 ÷ 5 = %20’dir.

Sağ tarafı 1 olan bir oranı yüzdeye çevirmek için soldaki sayıya 1 ekleyip 100’ü bu toplama böl. 3:1 için 100 ÷ 4 = %25; 2:1 için 100 ÷ 3 = %33,333…; 1:1 için 100 ÷ 2 = %50. “Üçe bir” ifadesini duyup doğrudan üçe bölmek, ekleyeceğin payı unutmak olur.

Her oranı sağ tarafı 1 olacak şekilde yazmak zorunda değilsin. 7:3 için gereken pay 3 ÷ (7 + 3), yani %30’dur. Genel dönüşümde ikinci sayı, iki sayının toplamına bölünür. Bu yöntem özellikle küsuratlı oranları erken yuvarlamaktan kurtarır. Virgül kullanmamız da Türkçe sayı yazımına uygun: %28,57 ile %28.57 aynı ondalık değeri anlatır.

Bir de yönü kontrol et. “Dörde bir” bazen potun sunduğu oranı, bazen bir olayın gerçekleşmeme ihtimalinin gerçekleşme ihtimaline oranını anlatır. İki ifadede aynı rakamların görünmesi, aynı şeyi ölçtükleri anlamına gelmez. Notuna oranı tek başına yazmak yerine “mevcut pot : görme tutarı” diye adlandır.

Derya bir eğitim fişini pot kabına eklemeye hazırlanırken HPD'nin maça ası Ace işlemi dikkatle inceliyor.
Yüzdeye geçerken ekleyeceğin payı unutma; Ace bu kez onu gözden kaçırmıyor.

Alıştırma 3. Oranın yönünü koru

Görmeden önce pot 420 fiş, görme tutarın 180 fiş. Pot oranını sadeleştir ve yüzde eşiğine çevir. 180 ÷ 420 sonucunu yüzde eşiği diye kullanmak neden yanlış olur?

Çözüm 3: hesabı kontrol et

420:180 oranı 7:3’tür. Son pot 420 + 180 = 600; eşik 180 ÷ 600 × 100 = %30. Aynı sonuç 3 ÷ (7 + 3) ile bulunur. 180 ÷ 420 ≈ %42,86, eklediğin tutarı görme öncesindeki potla karşılaştırır; son pot içindeki payını göstermez.

Yarı pot bahsi, yüzde 50 eşik değildir

Bahis büyüklüğü çoğunlukla rakip bahis yapmadan önceki potun yüzdesiyle anlatılır. Eşik yüzdesinin paydası ise görme sonrasındaki pottur. Bu iki yüzdeyi yan yana yazacaksan başlıklarını da yaz. “Yarı pot”, rakibin ne kadar koyduğunu anlatır; senin ne sıklıkla kazanman gerektiğini tek başına yüzde 50 diye bildirmez.

Örneğin pot 300 fişken rakip 150 fiş koyarsa, bahsi eski potun yarısıdır. Sen de 150 eklediğinde son pot 600 olur. Eşik 150 ÷ 600 = %25. Rakip aynı 300 fişlik pota 300 koyarsa, tam pot bahis yapmıştır. Senin 300 fişinle toplam 900 olur; eşik 300 ÷ 900 = %33,333… çıkar. Bahis iki katına çıktı diye eşik de iki katına çıkmaz, çünkü payda da büyüdü.

Bu ilişki, sayıların basamak sayısından bağımsızdır. Örnekteki bütün tutarları onla çarparsan 3.000 fişlik pota 1.500 fiş bahis gelir, görme sonrası toplam 6.000 olur. 1.500 ÷ 6.000 yine %25 eder. Masada kullanılan fiş birimi, oranı değiştirmez. Bir tutarı fişle, diğerini büyük kör bahis birimiyle yazarsan ise aynı bölmeyi yapamazsın; önce birimleri eşitle.

Kestirme değerleri ezberlemek kontrol için işe yarar. Yine de önünde artırma varsa, bu turda daha önce katkı yaptıysan veya başka oyuncu pota fiş eklediyse yalın “yarı pot” örneğinin koşulları değişmiştir. Böyle bir durumda hazır yüzdeyi aramak yerine mevcut potu ve kalan görme tutarını yeniden yaz. Biraz daha yavaş, çok daha açık.

Artırma geldiğinde farkı ve potu ayrı hesapla

Artırmalı ellerde iki hata birbirini besler: rakibin toplam bahsini ek ödeme sanmak ve kendi önceki katkını pottan çıkarmak. Bunları ayrı hesaplarla durdurabilirsin. Önce bu turda eşitlemen gereken toplamdan kendi mevcut katkını çıkar. Sonra o anda ortada olan bütün fişleri, kime ait olduklarını ayırmadan topla.

Bahis turunun başında pot 500 fiş olsun. Sen 100 fiş koyuyorsun. Rakibin toplam bahsi 300 fişe çıkıyor. Bu anlatımda rakip pota 300 fiş eklemiştir; 100’ün üzerine ayrıca 300 koymamıştır. Mevcut pot 500 + 100 + 300 = 900. Senin ekleyeceğin fark 300 − 100 = 200. Son pot 1.100 fiştir.

Yüzde eşiği 200 ÷ 1.100 × 100 = %18,1818… olur. Pot oranı 900:200, yani 9:2’dir. Kendi 100 fişini mevcut pottan çıkarırsan, kazanıldığında devredilecek toplamı eksiltmiş olursun. Onu görme tutarına tekrar eklersen de yeni maliyeti şişirirsin. Eski katkının iki hesapta farklı işi var.

El anlatırken “300 artırdı” yerine “toplam 300’e artırdı” veya “300 daha ekledi” demeyi alışkanlık edin. Bu iki cümle aynı değildir. Rakip tutarı, bu turdaki kendi katkın ve mevcut pot açıkça yazılmışsa hesap birkaç satır sürer. Derya’nın defterinde en çok silinen kelime de tam bu “daha” oluyor.

Alıştırma 4. Toplam bahis ile ek ödeme

Tur başında pot 360 fiş. Sen 60 fiş bahis yapıyorsun; rakip toplam 180 fişe artırıyor. Başka oyuncu yok. Mevcut potu, ek görme tutarını, son potu ve eşiği bul.

Çözüm 4: hesabı kontrol et

Mevcut pot 360 + 60 + 180 = 600 fiş. Görme tutarı 180 − 60 = 120. Son pot 600 + 120 = 720. Eşik 120 ÷ 720 × 100 = %16,666…; pot oranı 600:120 = 5:1. 180 fişi yeniden ödemen gerekmez. Bu hesap, sonraki bahisleri ve elinin gücünü henüz değerlendirmez.

Başkasının görmesi potu büyütür; elini güçlendirmez

Birden fazla oyuncu varsa sıra sana gelene kadar pota gerçekten eklenmiş fişleri say. Henüz karar vermemiş birinin koyacağını umduğun fişleri sayma. “O da kesin görür” bir gözlemdir veya tahmindir; mevcut potun tutarı değildir. Matematikte kesinleşmiş fişlerle beklenen fişleri aynı satıra koymak hesabı olduğundan rahat gösterir.

Ayrıca daha düşük bir yüzde eşiği, daha yüksek kazanma olasılığı anlamına gelmez. Pota bir oyuncu daha katılınca bedel düşebilir, fakat yenmen gereken el sayısı da artar. Pot oranı, rakiplerin hangi kartlarla oynadığını söylemez. Bu nedenle bulduğun sayıyı otomatik bir “gör” talimatına çeviremezsin.

Senden sonra artırabilecek biri varsa hesap anlık bir fotoğraftır. Şimdi ekleyeceğin tutar, elin sonuna kadar ödeyeceğin bütün fişler olmayabilir. Yan pot bulunan ellerde ise yarışamayacağın fişleri kazanç tarafına ekleyemezsin. Bu dersteki basit toplamları böyle bir ele olduğu gibi taşımak yerine, önce hangi potlara hak sahibi olduğunu ayırmak gerekir.

Alıştırma 5. Kesinleşmiş fişleri say

Tur başında pot 480 fiş. Bir oyuncu kalan 160 fişinin tamamını koyuyor; ikinci oyuncu 160 fişle görüyor. Sıra sende, görme tutarın 160. Bu örnekte senden sonra karar verecek kimse, yan pot veya başka bahis olmayacak. Son pot ve eşik nedir?

Çözüm 5: hesabı kontrol et

Karar öncesi pot 480 + 160 + 160 = 800 fiş. Senin 160 fişinle toplam 960 olur. Eşik 160 ÷ 960 × 100 = %16,666…; oran 800:160 = 5:1. Bu sayıyla karşılaştırılacak kazanma payı, iki rakibe karşı değerlendirilmelidir. Tek rakibe karşı bildiğin bir olasılığı buraya otomatik olarak taşıyamazsın.

Bulduğun eşik ile elin olasılığı aynı şey değildir

Pot hesabı, önündeki fiyatı söyler. Elinin kazanma olasılığı başka bilgiden gelir. Equity sözcüğü, bölüşülen potlardaki paylar da dahil, potta ortalama ne kadar pay beklediğini anlatır. Beraberlik yoksa bunu kazanma olasılığı olarak okuyabilirsin. Beraberlik varsa yalnızca “kaç kez tek başıma kazanırım” sorusu eksik kalır.

Başka bahis olmayacağı ve kesinti bulunmadığı varsayımında, beklenen fiş değişimini kontrol etmek için kazanma payını son potla çarpıp görme tutarını çıkarabilirsin. Sonuç, şu anda çekilme seçeneğine göredir. Sıfır, bu modelde başa baş demektir. Pozitif sayı tek elde o kadar fiş kazanacağın anlamına gelmez; aynı koşullar tekrarlandığında hesaplanan ortalamadır.

Önünde hâlâ yeni bahis turları varsa, kartlarını sonuna kadar ücretsiz göreceğini varsayma. Bir sonraki kartta elini tamamlama olasılığı ile iki kartta tamamlama olasılığı farklıdır. Üstelik elini tamamlayan her kart sana kazandırmayabilir. Pot yüzdesini doğru bulmak, yanlış seçilmiş bir olasılığı düzeltmez.

Kesirli sonuçları son adımda yuvarla. %16,666… için %16,67 yazabilirsin; yüzde 17 yazdığında bunun yaklaşık olduğunu belirt. Eşiğin yakınındaki iki değeri kaba yuvarlama yüzünden eşit sanmak kolaydır. Eğitim sırasında kesri sakla. Hızlı görünmek uğruna hassasiyeti erkenden atmaya değmez.

Alıştırma 6. Sonucun ne söylediğini sınırla

Görme öncesi pot 450 fiş, görme tutarı 150 fiş. Görürsen başka bahis olmayacak; kesinti ve beraberlik yok. Yalnızca bu alıştırma için kazanma olasılığını %30 kabul et. Eşik kaçtır ve çekilmeye göre beklenen fiş değişimi nedir?

Çözüm 6: hesabı kontrol et

Son pot 600 fiş, eşik 150 ÷ 600 × 100 = %25. Verilen varsayımla beklenen değişim 0,30 × 600 − 150 = +30 fiştir. Aynı hesabı 0,30 × 450 − 0,70 × 150 = 135 − 105 = +30 diye kontrol edebilirsin. %25 olasılıkta sonuç sıfır olurdu. %30 burada verilmiş bir varsayımdır; potun büyüklüğünden çıkarılmamıştır.

Derya ile gözlük takan HPD'nin maça ası Ace açık defterin yanında alıştırmaları gözden geçiriyor.
Ace gözlüğünü taktı. Yine de asıl kontrol, her sayının ne anlattığını yazmak.

Pot odds hesabı uygulama masalarında: PPPoker, PokerBROS ve ClubGG

Poker uygulamalarında karar süresi kısadır. PPPoker, PokerBROS ve ClubGG masalarında sıra sana gelince saat birkaç saniye sayar, pot ve görme tutarı ise ekranın ortasında yazar. Pot odds hesabını bu iki sayıyla bir kez doğru kurarsan, freeroll’da ya da turnuvada aynı hatayı tekrarlamazsın. Ekrandaki pot, rakibin bahsini de içeriyor mu? Önce buna bak.

Türkçe poker kulüpleri, freeroll takvimi ve rakeback bilgileri online poker siteleri rehberimizde. PokerBROS uygulaması pokerbros.net adresinden indirilir.

Defterinde tek bir temiz satır bırak

Bir sonraki hayalî el için şu sırayı kullan: “Mevcut pot ___; şimdi ekleyeceğim ___; görme sonrası pot ___; eşik ___%.” Sonra mevcut pot ile ek ödeme oranını ayrıca yaz. İki yoldan aynı yüzdeye ulaşamıyorsan büyük olasılıkla bir katkıyı atladın veya iki kez saydın. Çözümü kapatıp ikinci ve dördüncü alıştırmayı yeniden yapmak, formülü ezberlemekten daha iyi bir kontrol olur.

Derya defteri kapatırken Ace kendi notunu ekliyor: “Yüzde işaretinden önce paydaya bak.” Hesap kısmı tamamlandıysa Ace’le birlikte HPD Türkçe ana sayfasındaki uygulama ve poker odası rehberine göz atabilirsin. Bu dersin konusu ise defterde aynı kalıyor: Hangi toplamın hangi soruyu cevapladığını bilmek.

Ace defterin sonraki sayfasını açıyor: pot hesabından sonra kayıttaki kesintiyi de kontrol edelim. Rake yüzdesi, üst sınır ve net pot dersinde hayalî oranlarla altı alıştırma var. Brüt toplamı, iadeyi ve net dağıtımı ayrı ayrı okuyabilirsin.

Ace hesabı kapatıp kart defterini açıyor. Omaha’da iki özel ve üç ortak kartı seçme dersinde, altı kurmaca elde doğru beşliyi kurmayı deneyebilirsin. Pot hesabı ile elin geçerli kurulması ayrı kontrollerdir.