Rake hesabı: yüzde, üst sınır ve net potu kontrol et
Derya iki satırın altını çiziyor: pot 240,00 birim, dağıtılan tutar 234,00 birim. HPD’nin maça ası Ace hemen büyütece uzanıyor. Altı birim nereye gitti? Kayıtta kesinti satırı varsa cevap orada olabilir. Yalnızca son tutara bakıp oranı tahmin etmek ise defterin ortasından okumaya benziyor; önemli bir satırı kaçırmak çok kolay.
Bu derste bitmiş ellerin kayıtlarını inceleyeceğiz. Potun hangi tutar olduğunu belirleyecek, hayalî bir oran uygulayacak, üst sınırı kontrol edecek ve kalan tutarı kayıtla karşılaştıracağız. Derya öğretmenimiz. HPD’nin maça ası Ace de hesap makinesi rolünü hevesle üstlendi ama ilk işi sütun başlıklarını okumak olacak.
Bütün oranlar, üst sınırlar ve el kayıtları yalnızca bu ders için üretilmiş örneklerdir. Birimler para değildir; satın alınamaz ve paraya çevrilemez. Sayılar güncel bir ücret tarifesini, teklifi veya tavsiyeyi temsil etmez. Çizimler hikâyeyi anlatır; hesap verileri aşağıdaki metinde ve tabloda bulunur.

Bölümler: pot ve kesinti · yüzde · üst sınır · yuvarlama · iade edilen tutar · kayıt kontrolü
Pot, kesinti ve dağıtılan tutar ayrı satırlardır
Pot, bir eldeki katkıların oluşturduğu ortak toplamdır. Burada brüt pot derken, varsa karşılanmadan iade edilen tutar çıkarıldıktan sonra kalan, henüz kesinti yapılmamış toplamı kastediyoruz. Rake, oyun hizmeti karşılığında alınan kesintinin adıdır. Net pot ise örneğimizde bu kesinti çıktıktan sonra dağıtılacak tutardır. Kayıttaki her büyük sayıya pot demek bu ayrımı kaybettirir.
Bu sayfadaki hesaplar tek pot, belirtilen tek kesinti ve tamamlanmış bir el kullanır. Ek ücret, bahşiş, yan pot veya sonradan yapılan düzeltme yoktur. Bir kayıtta bunlardan biri bulunuyorsa önce ayrı satıra yazmak gerekir. Sadece brüt pot ile dağıtılan tutar arasındaki fark, açıklaması bilinmeyen her kalemin adının rake olduğunu kanıtlamaz.
İlk kontrol eşitliğimiz şu: brüt pot = kesinti + net pot. Örneğin 80,00 birimlik brüt potta kesinti 3,20 ise net pot 76,80 olur. Ters yönden topladığında 3,20 + 76,80 yine 80,00 etmelidir. Bu kontrol, kesintinin neden 3,20 olduğunu tek başına açıklamaz; yalnızca satırların birbirine uyduğunu gösterir.
Sayıları Türkçe yazım düzeniyle okuyacağız. 6,00 altı birim, 6,25 altı virgül yirmi beş birimdir. Bin iki yüz elli birim gerekiyorsa 1.250,00 yazılır. Farklı dildeki bir kayıtta nokta ondalık işareti olabilir. Kopyalama sırasında bütün noktaları silmek yerine önce kaydın sayı düzenini belirle; 1.50 ile 1.500 aynı şey değildir.
El numarası, zaman ve kullanılan kural notu da sayılar kadar işe yarar. Aynı görünüşte iki satır, farklı el veya farklı kural sürümüne ait olabilir. Derya bu yüzden hesabın yanına kısa bir başlık atıyor: “Eğitim kaydı A, tek pot, iade yok.” Yarın aynı kâğıda döndüğünde hangi varsayımla çalıştığını yeniden tahmin etmeyecek.
Yüzdeyi hesaplarken paydanın ne olduğunu bil
Yüzde dört, her yüz birimin dört birimlik payıdır. Çarpma işleminde %4 yerine 0,04 kullanılır. Brüt pot 75,00 ise ham kesinti 75,00 × 0,04 = 3,00 olur. Ham kesinti dediğimiz şey, henüz üst sınır ve yuvarlama kontrolü yapılmamış sonuçtur. Hesap makinesine 75 × 4 yazmak 300 verir; yüzde işaretini kaybetmek küçük bir yazım hatasından büyük bir fark çıkarır.
Bu bölümde kesintinin hesaplandığı taban brüt pottur. Net potu yüzdeyle çarparsan başka bir işlem yaparsın. Kesinti oranını sonradan kontrol ederken de paydaya dikkat et: 3,00 ÷ 75,00 = 0,04, yani %4. Aynı 3,00 tutarını 72,00 net pota bölmek yaklaşık %4,17 verir. Kural değişmedi; sen başka bir toplamı karşılaştırma tabanı yaptın.
Alıştırma 1. Brüt pot 74,50 birim, hayalî oran %4 ve üst sınır 6,00 birim. Kesinti bu ele uygulanıyor. Ham kesintiyi, son kesintiyi ve net potu bul. Bu işlemde yuvarlama sonucu değiştirmiyor.
Alıştırma 1 yanıtı: önce yüzde, sonra çıkarma
Ham kesinti 74,50 × 0,04 = 2,98 birimdir. 2,98, üst sınır olan 6,00 değerinden küçük olduğu için son kesinti de 2,98 olur. Net pot 74,50 − 2,98 = 71,52 birimdir.
Kontrol: 71,52 + 2,98 = 74,50. Üst sınırın tabloda yazıyor olması, her elden 6,00 kesileceği anlamına gelmez. Bu elde yüzde hesabı daha küçük bir tutar verdi.
Üst sınır, kesintinin çıkabileceği en yüksek tutardır
İngilizce kayıtlarda cap diye görebileceğin üst sınır, ilgili kurala göre kesilebilecek en yüksek tutardır. Bu dersin basit modelinde ham kesinti ile üst sınırdan küçük olan seçilir. Sonra belirtilen yuvarlama yapılır. Kuralda farklı bir işlem sırası varsa onu izlemek gerekir. Buradaki üst sınırların hepsi iki ondalık basamakla tam olarak yazılabilir.
Üst sınırı minimum ücret gibi okumak sık rastlanan bir karışıklıktır. “En fazla 6,00” demek, “en az 6,00” demek değildir. Ayrıca üst sınırın kapsamı gerekir. El başına mı, belirli bir pot için mi, başka bir ölçüye göre mi yazılmış? Biz her el için tek üst sınır kullanıyoruz. Bu varsayımı başka bir kayda sessizce taşımayacağız.
Alıştırma 2. Brüt pot 240,00 birim. Hayalî oran %4, el başına üst sınır 6,00 birim. Ham kesinti kaçtır? Kayıtta dağıtılan 234,00 birim doğru mu?
Alıştırma 2 yanıtı: sınır devreye giriyor
Ham kesinti 240,00 × 0,04 = 9,60 birimdir. Üst sınır 6,00 olduğu için son kesinti 6,00 olur. Net pot 240,00 − 6,00 = 234,00 birimdir; kayıt bu varsayımlarla tutarlıdır.
Bu elde kesintinin brüt pota oranı 6,00 ÷ 240,00 = 0,025, yani %2,5 olur. Tarifedeki örnek oran hâlâ %4. Gerçekleşen oranın daha küçük olması üst sınırın sonucudur; bu iki yüzde farklı soruları yanıtlar.

Oran ve üst sınır sabitse, yuvarlama öncesindeki ham tutarın sınıra nerede ulaştığını da bulabilirsin. Üst sınırı ondalık biçimdeki orana böl. Bu eşik, kayıt okumayı hızlandıran bir ara kontroldür. Yuvarlamanın sınır yakınındaki sonuçları eşitleyebileceğini unutma; ham eşik ile yuvarlanmış tutarın ilk kez aynı görünmesi her zaman aynı nokta değildir.
Alıştırma 3. Hayalî oran %4 ve üst sınır 6,00 birim. Ham kesinti hangi brüt potta sınıra eşit olur? Ardından 149,50; 150,00 ve 155,00 birimlik potların son kesintilerini hesapla.
Alıştırma 3 yanıtı: ham hesabın sınır eşiği
Ham eşik 6,00 ÷ 0,04 = 150,00 birimdir. 149,50 için ham kesinti 5,98; 150,00 için 6,00; 155,00 için 6,20 olur.
Üst sınır uygulanınca son kesintiler sırasıyla 5,98; 6,00 ve 6,00 birimdir. Net potlar 143,52; 144,00 ve 149,00 olur. İlk örnek sınırın altında, ikincisi tam sınırda, üçüncüsü sınırın üzerindedir.
Yuvarlama kuralını sayıdan önce yaz
Hesap üçüncü ondalık basamağa uzanınca kayıt iki basamak gösterebilir. Bu sayfada aksi belirtilmedikçe en yakın 0,01 birime yuvarlıyoruz; tam ortada kalan pozitif tutarı yukarı alıyoruz. Örneğin 2,344 → 2,34; 2,346 → 2,35; 2,345 → 2,35. Sonuncusu bir tercih değil, burada açıkça tanımladığımız eğitim kuralı.
Başka bir yöntem, tam ortadaki tutarı son basamağı çift olan komşuya yuvarlar. Bu yöntemde 2,345, 2,34 olur; 2,355 ise 2,36 olur. İki yöntemin bütün sayılarda farklı sonuç verdiğini düşünme. Fark tam orta durumlarda ortaya çıkar. Bir kayıtta yalnızca “iki basamak” yazması, hangi orta nokta kuralının kullanıldığını açıklamaz.
Ara adımları erken kısaltmak da sonucu değiştirebilir. Önce 1,805 tutarını 1,8 diye yazıp sonra iki basamağa çıkarmak, kaybolan basamağı geri getirmez. Ham sonucu sakla, üst sınırı kontrol et, son kesintiyi belirtilen yönteme göre yuvarla. Net potu bu son kesintiyi brüt pottan çıkararak bul. Aynı kesintiyi ikinci kez yuvarlayarak hesap zincirine yeni bir adım ekleme.
Alıştırma 4. Brüt pot 36,10 birim, hayalî oran %5 ve üst sınır 9,00 birim. İki basamaklı kesintiyi önce tam ortada yukarı, sonra tam ortada çifte yuvarlama yöntemiyle hesapla. Net potlar ne olur?
Alıştırma 4 yanıtı: aynı ham sayı, iki yöntem
Ham kesinti 36,10 × 0,05 = 1,805 birimdir; üst sınır devreye girmez. Tam ortada yukarı yönteminde kesinti 1,81, net pot 36,10 − 1,81 = 34,29 olur.
Tam ortada çifte yönteminde kesinti 1,80 olur; son basamak 0 çifttir. Net pot 36,10 − 1,80 = 34,30 olur. Aradaki fark 0,01 birimdir. Hangisinin doğru olduğunu kaydın yuvarlama kuralı belirler.
İki ayrı elde aynı değerler varsa, yukarı yönteminde toplam kesinti 1,81 + 1,81 = 3,62 olur. Potları önce birleştirip 72,20 × 0,05 = 3,61 hesaplamak farklı sonuç verir. El başına yuvarlama yapılan kayıtları el başına hesaplayıp sonra topla.
İade edilen karşılanmamış tutarı yeniden pota katma
El kaydında bir kişinin ortaya koyduğu tutarın bir bölümü karşılanmadan kendisine geri dönmüş olabilir. Eğitim modelimizde bu iade, kesinti hesabına giren brüt potun dışındadır. “Toplam hareket” satırı iadeden önceki katkıları topluyorsa, potu bulmak için iadeyi çıkar. Kayıt zaten iade sonrası potu veriyorsa aynı tutarı bir daha çıkarma.
Burada kayıt başlığı gerçekten iş yapıyor. “Pot 160,00” ile “toplam yatırılan 178,50; iade 18,50” aynı tamamlanmış örneği anlatabilir. Sayıları yan yana koymadan önce hangi aşamayı gösterdiklerini yaz. Geri verilen tutar ile elin sonunda dağıtılan net potu tek bir gelir satırında birleştirmek, kesinti tabanını görünmez hâle getirir.
Alıştırma 5. Örnek kayıtta iadeden önceki toplam katkı 178,50, karşılanmadan geri verilen tutar 18,50 birim. Hayalî kesinti oranı %3,5, üst sınır 5,00 birim. Başka kesinti veya yan pot yok. Brüt potu, kesintiyi ve net potu bul.
Alıştırma 5 yanıtı: iade sonrası taban
Brüt pot 178,50 − 18,50 = 160,00 birimdir. Ham kesinti 160,00 × 0,035 = 5,60 olur. Üst sınır nedeniyle son kesinti 5,00, net pot 160,00 − 5,00 = 155,00 birimdir.
Bütün hareketlerin kontrolü: iade 18,50 + kesinti 5,00 + dağıtılan 155,00 = 178,50. İade zaten brüt pottan çıkarılmıştı; net pot hesabında bir daha çıkarılmaz.
Üç elin toplamını satır satır doğrula
Şimdi Derya küçük bir kayıt özeti açıyor. Üç elin her birinde kesinti uygulanıyor; iade ve ek ücret yok. Hayalî oran %4, el başına üst sınır 6,00 birim. Yuvarlama, en yakın 0,01 birime ve tam ortada yukarı. Önce her elin kesintisini bul, ardından sütunları topla. Oturum toplamına bir kez üst sınır uygulamak, el başına kuralı değiştirmek olur.
| Tamamlanmış el | Brüt pot | Kaydedilen net pot |
|---|---|---|
| A | 40,00 | 38,40 |
| B | 86,40 | 82,94 |
| C | 240,00 | 234,00 |
Alıştırma 6. Üç elin toplam brüt potunu ve kesintisini hesapla. Özet satırına net toplam 355,35 yazılmış. Tablodaki el kayıtlarıyla uyumlu mu?
Alıştırma 6 yanıtı: özet satırını kontrol et
A elinde kesinti 40,00 × 0,04 = 1,60 olur. B elinde ham kesinti 86,40 × 0,04 = 3,456, yuvarlanmış kesinti 3,46 olur. C elinde ham kesinti 9,60, üst sınır sonrası kesinti 6,00 olur.
Toplam brüt pot 40,00 + 86,40 + 240,00 = 366,40. Toplam kesinti 1,60 + 3,46 + 6,00 = 11,06. Net toplam 366,40 − 11,06 = 355,34 birimdir. Satırları doğrudan toplamak da 38,40 + 82,94 + 234,00 = 355,34 verir.
Özet satırındaki 355,35, doğru toplamdan 0,01 birim fazladır. Bu örnekte el satırları tutarlı, özet satırı hatalıdır. Gerçek bir kayıtta benzer fark gördüğünde önce eksik satır, kopyalama ve yuvarlama bilgisini kontrol et; farkın nedenini yalnızca büyüklüğünden çıkaramazsın.
Kural satırında eksik bilgi varsa hesabı durdur
Bir kural notu, kesintiyi yalnızca belirli koşullar gerçekleştiğinde uygulayabilir. Örneğin “flop açılmadan biten elde kesinti yok” diye tanımlanmış bir eğitim kaydında, önce elin nerede bittiğini kontrol edersin. Flop, ortak kartların ilk üçünün açıldığı aşamadır. Böyle bir koşul yazılmıyorsa kendiliğinden var sayılmaz. Bu dersin altı alıştırmasında kesintinin uygulanacağı baştan verilmiştir; sıfır sonucunu seçmek için eksik bir koşul uydurmayız.
Üst sınır birden çok sütunla gösteriliyorsa, doğru sütunu seçmek de hesabın parçasıdır. Oyuncu sayısı başlığının masada oturanları mı, o elde kart alanları mı anlattığını oku. Eli sonunda iki kişinin tamamlaması, başlangıçtaki katılımcı sayısının iki olduğu anlamına gelmez. Sütunun açıklaması yoksa yalnızca sayılara bakarak güvenilir bir seçim yapamazsın.
Eski bir el kaydını kontrol ederken kuralın tarihini de sakla. Bugün görünen bir açıklama, geçmişteki kayda uygulanmış açıklamayla aynı olmayabilir. Deftere kaynak başlığı ve tarih eklemek uzun sürmez. Ace’in büyüteci kayıp virgülü bulabilir; kayıp kural sürümünü ise ancak kayıt bilgisi tamamlar.
Net pot, bir kişinin net kazancı değildir
Dağıtılan toplamın içinde kazanan kişinin daha önce yaptığı katkı da bulunabilir. Örneğin tek kazananlı bir eğitim elinde net pot 95,00, o kişinin potta kalan toplam katkısı 30,00 birim olsun. İade ve başka hareket yoksa bu elin kişi açısından net değişimi 95,00 − 30,00 = 65,00 birimdir. 95,00 değerini doğrudan kazanç diye etiketlemek kendi katkısını tekrar kazanç sayar.
Pot birden çok kişiye dağıtılmışsa önce dağıtılan payların toplamını net potla karşılaştır. Kişisel sonucu bulmak için her kişinin kendi katkısı ve varsa iadesi gerekir. Kesintiyi tek bir kişiye paylaştıran raporlar da ayrı bir hesaplama yöntemi kullanabilir. Bu dersteki toplam rake satırından böyle bir kişisel dağılım çıkarmıyoruz.
Son kontrolde kendine birkaç kısa soru sor. Bu sayı iade öncesi mi, sonrası mı? Kesinti bu ele uygulanıyor mu? Oranın tabanı ne? Üst sınır hangi kapsamda? Yuvarlama nasıl yapılıyor? Bir bilgi yoksa boşluğu “bilinmiyor” diye bırak. Yanlış bir kesin sayı, eksik olduğu açıkça yazılmış bir kayıttan daha kullanışlı değildir.

Rake hesabı ile kulüpleri karşılaştır: PPPoker, PokerBROS ve ClubGG
Aynı uygulamada bile her kulübün rake’i farklıdır. PPPoker, PokerBROS ve ClubGG‘de rake yüzdesini ve üst sınırı kulüp belirler, rakeback ise bu rake’in bir kısmını oyuncuya geri verir. İki teklifi karşılaştırırken önce bu dersteki rake hesabını pot başına yap, rakeback’e sonra bak. Üst sınırı düşük bir masada küçük bir rakeback bile daha ucuza gelebilir.
Türkçe oynanabilen poker kulüpleri, güncel rakeback ve bonuslar online poker siteleri rehberimizde. ClubGG’nin resmi uygulaması clubgg.com adresinde.
Bir sonraki kayıtta hangi potu okuyorsun?
Burada el bittikten sonraki toplamları okuduk. Karar anındaki mevcut pot ve henüz eklenmemiş görme tutarı başka bir zaman noktasına aittir. Bu ayrımı çalışmak için pot odds ve görme tutarı dersine geçebilirsin. İki derste de sayının yanına neyi anlattığını yazmak, formülü ezberlemekten önce gelir.
Ace büyüteci yerine bırakıp defterin sonuna bir not düştü: “Pot tamam, kesinti tamam, toplam da tamam.” Sonraki kaydı aynı sırayla okuyabilirsin. Türkçe bölümde gezinmek istersen Ace’in gösterdiği HPD Türkçe ana sayfasına dön; bu sayfadaki hayalî oranları başka bir yerde geçerli tarife olarak kullanma.